nowiny
1841 - Literatura - W piśmie "Pierwiosnek" ukazał się wiersz Narcyzy Żmichowskiej Szczęście poety, uznawany za manifest Entuzjastek, działaczek ruchu kobiecego. Można domyślać się, że w kilku przypadkach przyjaciółki łączyła również miłość – np. związek Pauliny Kuczalskiej-Reinschmit z Józefą Bojanowską trwał 32 lata.

Sprawy Sadowskiej PDF Drukuj

"Na ławie oskarżonych siedzi redaktor Plewiński, a sprawa nazywa się >sprawą Sadowskiej<", pisała jedna z warszawskich gazet w lutym 1924 roku. Bohaterka toczącego się wówczas "starogreckiego (czyt. lesbijskiego) skandalu", dr Zofia Sadowska (1887-1960), jako pierwsza kobieta i pierwsza Polka obroniła - z wyróżnieniem - doktorat na Cesarskiej Wojenno-Medycznej Akademii w Sankt Petersburgu, prowadziła działalność naukową i własną praktykę lekarską, była członkinią Związku Równouprawnienia Kobiet Polskich, publicystką, działaczką społeczną (m.in. zasłużoną podczas I wojny światowej). Jako jedna z pierwszych Polek jeździła własnym samochodem. Uczestniczyła osobiście w najważniejszych dla Polek przemianach społecznych i politycznych, a w pewnym sensie - poniosła ich konsekwencje: wybór zawodu lekarskiego obciążał ją w oczach współczesnych dodatkową moralną odpowiedzialnością, wybór męskiego stroju i męskiego sposobu bycia, które przyjęła na stałe zapewne podczas I wojny, wyróżniały ją w negatywnym sensie na tle kobiet, realizujących bardziej tradycyjny model. Ponadto, co tym bardziej zwracało uwagę, Sadowska otwarcie adorowała kobiety i nie zabiegała o ukrywanie swoich związków.

Pod koniec 1923 roku brukowy dziennik "Ekspres Poranny" - na podstawie wiadomości męża oraz kuzyna kobiet, które, jak twierdzili, uwiodła, wręcz pozbawiając własnej woli - oskarżył ją, motywując to troską o moralność publiczną, o uwodzenie nieletnich dziewcząt, rozbijanie małżeństw, lesbijskie orgie, sadyzm, prowadzenie lesbijskiego domu publicznego oraz podawanie kobietom narkotyków w gabinecie przy Mazowieckiej 7. W odpowiedzi na to Sadowska oskarżyła o zniesławienie redaktora "Ekspresu" oraz redaktora siostrzanego "Kuriera Czerwonego", a także prywatnego detektywa, który na zlecenie rozpowszechniał oczerniające ją informacje. Mimo że śledztwo policyjne wykazało, że zarzuty gazet są niezgodne z prawdą, w kolejnych instancjach przegrała wszystkie procesy. Ostatecznie sama stanęła przed sądem Izby Lekarskiej i została skazana na jeden z najwyższych wymiarów kary, jaki mógł wymierzyć sąd zawodowy: roczne odebranie prawa wykonywania zawodu.

Więcej…
 
rok 2010: podsumowanie PDF Drukuj

Raport o sytuacji osób LBTQ skończyłam pisać w czerwcu 2009 roku, a następnie aktualizowałam w początkach roku 2010. Ten ostatni rok okazał się jednak wyjątkowo ważny dla praw i widzialności osób nieheteronormatywnych.

W początkach marca 2010 sprawę przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu wygrał Piotr Kozak, który domagał się prawa do dziedziczenia mieszkania komunalnego po zmarłym partnerze.

W kwietniu oraz maju odbyła się w Warszawie wspólna inicjatywa nieformalnej grupy Boyówki Feministyczne oraz queerowej centry UFA: pierwsze Dni Cipki (www.dnicipki.pl). Niedługo potem UFA straciła lokal. W lutym 2011 nadal pozostaje bezdomna, choć nie przerywa działalności.

10 kwietnia podczas katastrofy samolotu prezydenckiego pod Smoleńskiem zginęła Izabela Jaruga-Nowacka, polityczka, która w ciągu ostatnich 20 lat najaktywniej działała na rzecz praw osób nieheteroseksualnych. Jej śmierć zainspirowała powstanie nowej inicjatywy, Lewicowej Sieci Feministycznej Rozgwiazda (www.rozgwiazda.org.pl).

W czerwcu 2010 w warszawskim Muzeum Narodowym otwarta została kuratorowana przez Pawła Leszkowicza wystawa „Ars Homo Erotica”, przełomowa, choć szeroko dyskutowana. Kontrowersje wzbudziło m.in. poświęcenie tylko jednej sali „Imaginarium lesbijskiemu”.

Lipiec 2010 był miesiącem Europride 2010, pierwszej w historii europarady odbywającej się w Europie Wschodniej (www.europride2010.eu). Równolegle do licznych wydarzeń oficjalnych odbywały się imprezy niezależnej Inicjatywy Pomada, odważnego festiwalu kulturalnego, który na czas dwóch tygodni po raz pierwszy połączył szerokie grono artystek i artystów oraz działaczek i działaczy, reprezentujących „nieheteroseksualną wrażliwość” (www.pomada.info.pl).

Rok 2010 przyniósł również nowe inicjatywy kulturalne i społeczne: internetowy magazyn „Trzy Kolory” (www.sabatnik.pl), projekt Damskiego Tandemu Twórczego „Orlando. Pułapka?” na podstawie powieści Virginii Woolf (www.orlando.u-f-a.pl). W listopadzie nakładem Krytyki Politycznej ukazał się ważny zbiór wywiadów Marty Konarzewskiej i Piotra Pacewicza Zakazane miłości. Seksualność i inne tabu.

W ciągu roku doszło do kilku ważnych coming outów: m.in. profesorów Ireneusza Krzemińskiego i Michała Głowińskiego. Okazją do szerokiej dyskusji na temat homofobii w polskich szkołach stało się ujawnienie orientacji i przypadków związanej z nią dyskryminacji przez Martę Konarzewską, nauczycielkę z łódzkiego liceum. Walkę z dyskryminacją w miejscu pracy zaczęła również Joanna Kasprowicz z Krosna Odrzańskiego - warto wspomnieć o tym przypadku jako o jednym z niewielu, którego sceną jest niewielka miejscowość.

W drugiej połowie roku kontrowersje wzbudziły wystąpienia pełnomocniczki rządu ds. równego traktowania, Elżbiety Radziszewskiej, świadczące - nie po raz pierwszy - o braku znajomości prawa oraz zakresu działań na zajmowanym stanowisku.

Po raz pierwszy w wyborach samorządowych (21.11) wystartowała tak duża liczba osób, nie ukrywających swojej nieheteronormatywnej orientacji (12 w całej Polsce, w tym dwie kobiety: Yga Kostrzewa i Izabela Filipiak). Sukces odniósł jedynie Krystian Legierski, który został radnym warszawskim z ramienia SLD.

Jednym z najważniejszych tematów roku były związki partnerskie. Polska nadal pozostaje największym państwem Unii Europejskiej, w którym związki osób jednej płci są nieobecne w prawie. Obok działającej już wcześniej Grupy Inicjatywnej (proponującej rozwiązanie zbliżone do francuskiego PACS) zawiązała się grupa Tel-Aviv, która w drugiej połowie roku zorganizowała akcję "Miłość nie wyklucza" na rzecz zrównania praw par małżeńskich i par jednopłciowych. Jest to inicjatywa oddolna, bardzo dobrze przemyślana, a także - co jest w polskich warunkach nowością - prezentująca całkowity parytet, jeśli chodzi o medialną obecność par kobiecych i męskich (www.miloscniewyklucza.pl). Jesienią 2010 roku dość szeroko dyskutowanym wydarzeniem był też cywilny ślub Grety, identyfikującej się jako lesbijka, oraz Anny Puchały – osoby trans, genetycznego mężczyzny.

Ważna dla idei związków partnerskich okazała się ogłoszona we wrześniu akcja promocyjna linii lotniczych SAS. Przewoźnik zapowiedział zorganizowanie ślubu i podróży poślubnej dla pary, która wygra w internetowym głosowaniu. Jedną z dwóch zwycięskich par były Małgorzata Rawińska i Ewa Tomaszewicz, które zdobyły 70 tysięcy głosów. Trwającemu cztery miesiące konkursowi towarzyszyły spontaniczna aktywność na rzecz głosowania, która osiągnęła niespotykane wcześniej rozmiary, a także duże zainteresowanie mediów.

Przy okazji licznych wydarzeń roku 2010 mogłyśmy_liśmy się przekonać o wzroście akceptacji społecznej dla osób nieheteronormatywnych oraz postulowanych przez nie zmian społecznych. Jednocześnie tematyka ta wciąż jest pomijana przez polityków partyjnych i nie znajduje nadal odbicia w regulacjach prawnych. W ubiegłym roku dało się zauważyć zwiększenie obecności - społecznej, kulturalnej i politycznej - nieheteronormatywnych kobiet. Warto podkreślić, że były one bohaterkami zarówno najgłośniejszego medialnego coming outu, jak i najgłośniejszego z wydarzeń wokół idei związków partnerskich.

Agnieszka Weseli

 
o projekcie PDF Drukuj

- czy starszych lesbijek nie ma jeszcze bardziej niz wszystkich lesbijek?
- historia LBTQ w Polsce zaczęła się w 1989 roku czy może w 2004 roku?
- gdzie spotykały się osoby trans w czasach, kiedy nie było klubów ani internetu?
- czy możliwa jest widzialność bez przeszłości?
- czy milczenie to wykluczenie?

Jeśli znasz odpowiedzi na te pytania, przyjdź na spotkanie.
Jeśli nie - przyjdź tym bardziej!

Opis projektu
Naszym celem jest wydanie drukiem rozbudowanego kalendarium "LESteśmy w Polsce", stworzonego w ramach działalności Porozumienia Lesbijek (LBT). Obecnie kalendarium (do końca 2005) dostępne jest w internecie na stronie www.porozumienie.lesbijek.org. Ma również formę prezentacji multimedialnej, wykorzystanej podczas warsztatów (m.in. w Warszawie i Krakowie).

W ramach projektu kalendarium - przede wszystkim w części dotyczącej lat 1940-1978 - zostanie rozszerzone o nowe informacje (m.in. dotyczące osób BTQ) i materiał ilustracyjny. Przybierze formę serii opracowań poszczególnych tematów (m. in. literatura, sztuki wizualne, dyskryminacja, działalność polityczna, obraz społeczny, rozrywka i sport, życie prywatne) z kalendariami tematów oraz skrótowym kalendarium ogólnym.

Co robimy:

- wyszukujemy materiały źródłowe (archiwalia, materiały prywatne, relacje wspomnieniowe)
- staramy się rozszerzyć poszukiwania na całą Polskę (stworzenie grupy osób zainteresowanych zbieraniem materiałów i współtworzeniem kalendarium, spotkania warsztatowe)
- staramy się pozyskać dodatkowe fundusze (granty, imprezy benefitowe)
- przygotowałyśmy stronę internetową, ułatwiającą zbieranie i opracowywanie materiałów

Spotkanie warsztatowe (1,5 h) obejmuje:
- szczegółowe zapoznanie z projektem (cele, metody, terminy)
- prezentację kalendarium "LESteśmy w Polsce" w jego obecnym kształcie
- przedstawienie kwestionariusza pytań do respondentek
- zebranie sugestii dotyczących realizacji projektu od uczestniczek spotkania
- nawiązanie kontaktu z osobą/grupą osób zainteresowaną koordynacją działań w danym mieście

Zapraszamy do wspólnego odzyskiwania historii LBTQ!

Informacje
Chęć współpracy przy projekcie proszę zgłaszać drogą mailową, na adres Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. .

Spotkania warsztatowe w roku 2008 odbyły się w Warszawie (15.10), Wrocławiu (19.10, podczas festiwalu Lesbijki, Geje i Przyjaciele), Łodzi (9.11, podczas festiwalu A Million Different Loves?!), Poznaniu (14.11, podczas Dni Tolerancji i Równości), Toruniu (6.12, podczas festiwalu Queerfest 3), Gdańsku (28.11, podczas festiwalu A Million Different Loves?!). W 2009 roku spotkania miały miejsce ponownie w Warszawie (5.04.2009, podczas festiwalu "Historia Tęczy") i w Krakowie (16.05, podczas festiwalu Queerowy Maj).

Koordynacja
Anna Górska
Inicjatorka utworzenia kalendarium „LESteśmy w Polsce” i niestrudzona zbieraczka materiałów. Aktywistka Porozumienia Lesbijek (LBT) i Gennemy. Publikowała w "Zadrze".

Agnieszka Weseli
Historyczka seksualności w Polsce (tematy m.in. wychowanie seksualne w XIX wieku, prostytucja, przymusowa prostytucja oraz homoseksualizm w KL Auschwitz, obecność lesbijek oraz osób transseksualnych i transgenderowych w społeczeństwie i kulturze polskich), publikacje: m.in. „Katedra”, „Rita Baum”, „Konteksty”, „Café”, „Gazeta Wyborcza”, www.lomo.art.pl, „Pro Memoria”, „Zadra”, „Czas Kultury”, „Przegląd Historyczny”, www.feminoteka.pl, „Polityka”, InterAlia, zbiorowe wydawnictwa naukowe (m.in. Tout sur l’amour, Tuluza 2007, Queerbeograd 2006, Belgrad 2007, Queerowanie feminizmu, Poznań 2007, Gender Query: Explorations of Identity, Expression, and Embodiment, Cambridge 2008, Critical Issues in Sex and Sexuality (e-book), Inter-Disciplinary.net, Oxford, raport Kongresu Kobiet Polskich 2009 – część dotycząca LBTQ, Kiedy kobieta kocha kobietę: rozdział „Czy chiński grzywacz jest psem? O stosunku polskich lesbijek do sadomasochizmu”, Auschwitz i Holokaust z perspektywy kobiet (w druku)). Tłumaczka i redaktorka (współpracowała m.in. z Anną Laszuk jako redaktorka książki "Dziewczyny, wyjdźcie z szafy!"). Prowadziła wykłady m.in. podczas seminariów "Kobiety w Auschwitz" w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu, w ramach Queer Studies KPH. Współtworzyła projekty „Poradnia Antyhomofobiczna” Porozumienia Lesbijek (LBT), kalendarium „LESteśmy w Polsce” i „Fakty przeciwko mitom o lesbijkach i gejach”. Współorganizowała pierwszy w Polsce festiwal queerotyczny FAQ! (maj 2007) oraz Dni Cipki (kwiecień-maj 2010). Współautorka albumu Kiedy kobieta kocha kobietę (2008). Z uporem działa społecznie (Manify, Ladyfesty, Dni Równości, obozy Ulicy Siostrzanej). Współzałożycielka i do wiosny 2010 członkini kolektywu UFA. Członkini kapituły Nagrody dla Książki Feministycznej im. Narcyzy Żmichowskiej. Współtworzy kabaret queerowy Barbie Girls.
Jest autorką i współautorką realizacji interaktywnych (m.in. "Porno", "WYkroczeNIA" wspólnie z Beatą Sosnowską i Marią Cyranowicz) i instalacji ("Słodkie sztuki") wspólnie z Beatą Sosnowską, pisze scenariusze do komiksów. Studiuje psychologię zorientowaną na proces.

"(Nie)zapomniana historia LBTQ" jest częścią realizowanego przez Fundację Centra projektu LBTQ Queermash, współfinansowanego przez Ambasadę Królestwa Niderlandów.

matronat/patronat/queeronat
www.feminoteka.pl
www.homiki.pl
www.kobiety-kobietom.com
www.lesbijka.org
www.transfuzja.org
www.innastrona.pl

 
zaczynamy gromadzić linki PDF Drukuj
Niedługo na stronie dział z linkami do sieciowych zbiorów tekstów, archiwów etc.. Zaczynamy od nowo otwartego archiwum tekstów Historia Kobiet na stronie Think Tanku Feministycznego.
 
Poza heteronormą PDF Drukuj
Zapraszamy do lektury przygotowanego przez Agnieszkę Weseli opracowania historii LBTIQ w okresie 1989-2009.
 
(Nie)zapomniana historia LBTQ PDF Drukuj

- czy starszych lesbijek nie ma jeszcze bardziej niz wszystkich lesbijek?
- historia LBTQ w Polsce zaczęła się w 1989 roku czy może w 2004 roku?
- gdzie spotykały się osoby trans w czasach, kiedy nie było klubów ani internetu?
- czy możliwa jest widzialność bez przeszłości?
- czy milczenie to wykluczenie?

Jeśli znasz odpowiedzi na te pytania, przyjdź na spotkanie.
Jeśli nie - przyjdź tym bardziej!

Więcej…
 
prezentacja cz. 1: 1841-2002 PDF Drukuj
 
prezentacja cz. 2: 2002-2005 PDF Drukuj
 
Więcej artykułów…
<< Początek < Poprzednia 1 2 Następna > Ostatnie >>

JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL
kto do nas puka?
We have 1 guest online
Copyright © 2017 queerstoria. All Rights Reserved.
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.